مقدمه فرهاد ميرزا معتمد الدوله ، پسر پانزدهم عباس ميرزاى نايب السلطنه ، در جمادى الاول 1233 ق . متولد شد و در 1305 ق . در تهران درگذشت . « 1 » فرهاد ميرزا در جوانى همراه پدر به آذربايجان رفت و در تبريز به تحصيل علوم پرداخت . در هفده سالگى ( 1250 ق . ) از طرف محمد شاه به تمشيت امور خوزستان و لرستان نامزد شد و [ . . . سال 1253 ق . زمانىكه شاه به‌قصد تسخير هرات عازم خراسان بود ، او را در مركز به نيابت سلطنت گماشت و چون شاه در فتح هرات توفيقى بدست نياورد و به تهران بازگشت ، خطبهء مهم خود را كه اشكالات سياسى آن زمان را روشن مىكند در مسجد شاه با خطاب « نور چشم مكرم نامدار » به نام او خواند و نيز در سال 1255 ق . كه شاه متوجه اصفهان شد ، فرهاد ميرزا به سمت نايب السلطنه شاغل امور مملكتى بود . « 2 » ] در سال 1257 ق . پس از اين‌كه شاهزاده فريدون ميرزا حاكم فارس توسط مردم فارس از شيراز بيرون رانده شد محمد شاه حكومت فارس را به نام ناصر الدين ميرزاى وليعهد صادر و فرهاد ميرزا را به عنوان نايب الاياله انتخاب كرد . در اين كار مهم فرهاد ميرزا بر خلاف انتظار بدخواهان خود ( از جمله حاجى ميرزا آقاسى ) خوب از عهده آن برآمد . اما در سال 1259 ق . محمد شاه را بر او بدبين كردند كه گويا « حقوق دولت ايران را از گردن خويش فروگذاشته و در نهانى با دولتى ديگر آشنا و يگانه شده . « 3 » » در نتيجهء اين اتهام فرهاد ميرزا از مقام نايب ايالتى خلع و به عنوان حكومت طالقان كه ضمنا تيول او نيز بوده تبعيد مىشود و در همين سال بدون اجازهء

--> ( 1 ) ملك الشعرا بهار در قصيده‌اى كه در رثاى او سروده در بيت آخر مىگويد : كردى به خلد جاى چو از هجرت رسول * بگذشت سال سيصد و پنج از پس هزار ( 2 ) از صبا تا نيما ، ج يك ، ص 176 . ( 3 ) ناسخ التواريخ ، جلد قاجاريه ، ص 150 .